Kaseton świetlny LED — jak go zbudować, żeby świecił równo

Kaseton świetlny to płytka skrzynka, w której źródło światła ukryte jest za licem z plexi opal. Światło z diod LED przechodzi przez mleczną płytę i daje jednolitą świecącą powierzchnię z logo, napisem lub piktogramem. Poniżej opisujemy elementy, które decydują o wyglądzie i trwałości kasetonu.

Z czego składa się kaseton świetlny LED

Każdy kaseton ma cztery główne elementy: korpus, lico, moduły LED i zasilanie. Reszta to detale, które odróżniają kaseton zrobiony starannie od takiego, który po pierwszej zimie traci wygląd.

Korpus to ramka i tylna ściana skrzynki. Przenosi obciążenia, chroni wnętrze przed deszczem i pozwala zamocować całość do elewacji. Lico to płyta z plexi, przez którą widać światło i grafikę. Moduły LED montujemy na tylnej ścianie lub bokach wnętrza. Zasilacz dobieramy do liczby modułów i chowamy tak, by dało się go wymienić.

Lico

plexi opal, grafika folią translucentną albo drukiem UV

Przepuszczalność światła

plexi przezroczyste GS 92 %, opal przepuszcza mniej — rozprasza światło

Format płyty

2050 × 3050 mm, grubości GS 2–20 mm

Podświetlenie

moduły LED, barwa w kelwinach zapisana w karcie produkcyjnej

Korpus

dobierany do wielkości i miejsca montażu — dibond frezowany albo profil

Cięcie i obróbka

laser CO₂ (arkusz 3050 × 2050 mm), CNC KIMLA (2000 × 3000 mm)

Zwróć uwagę na pierwszy wiersz o przepuszczalności. Wartość 92 % dotyczy plexi przezroczystego. Opal ma niższą przepuszczalność, bo jego zadaniem jest rozproszenie światła. Konkretną wartość dla wybranego koloru opalu podajemy z karty producenta tworzywa dopiero przy wycenie, bo różni się między typami.

Lico z opalu — dlaczego światło musi być rozproszone

Diody LED to źródła punktowe. Gdy umieścisz je tuż za przezroczystą płytą, zobaczysz rząd jasnych kropek. Opal działa jak filtr rozpraszający: każda dioda oświetla większy obszar płyty, a obszary nakładają się na siebie. Efekt to jednolita powierzchnia bez widocznych źródeł.

Dwa parametry rządzą tym efektem. Pierwszy to odległość diod od lica. Im głębsza skrzynka, tym łatwiej o równe światło, ale tym grubszy kaseton wystaje z elewacji. Drugi to rozstaw modułów. Im gęściej, tym mniejsze ryzyko plam. Gęściej oznacza jednak więcej modułów, większy pobór mocy i większe ciepło we wnętrzu. Dlatego rozstaw ustalamy na prototypie, a nie wpisujemy z katalogu.

Materiał lica dobieramy też pod obróbkę. Plexi GS tnie się laserem czysto, krawędź wychodzi gładka i nadaje się do dalszego wykończenia. Plexi XT tnie się laserem gorzej, więc na lico kasetonu cięte laserem wybieramy GS. To ograniczenie wynika z różnic w budowie tworzyw, a nie z ustawień maszyny.

Moduły LED, barwa i rozstaw

Barwę światła opisuje się temperaturą w kelwinach. Zimne światło wydaje się bardziej niebieskie i techniczne, ciepłe — żółtawe. Dla marki ma to znaczenie, bo biel logo na licu przybiera barwę światła. Jeśli księga znaku zakłada czystą biel, a kaseton świeci ciepło, logo wygląda jak zażółcone.

Dlatego barwę LED zapisujemy w karcie produkcyjnej razem z grubością i rodzajem opalu. Każda partia serii dostaje te same parametry. Dzięki temu kaseton z pierwszej dostawy i z kolejnej wyglądają tak samo, a w sieci placówek nikt nie widzi różnicy między ulicami.

Drugi temat to jednorodność partii modułów. Diody z różnych serii produkcyjnych potrafią się różnić odcieniem. Przy zamówieniu serii pilnujemy, żeby moduły do jednej partii kasetonów pochodziły z tej samej dostawy. To rutyna kontrolna, nie wyróżnik.

Grafika na licu: folia czy druk UV

Na lico z opalu trafia grafika. Mamy dwie drogi i obie są poprawne, ale służą różnym zamówieniom.

Folia translucentna jest klejona na płytę. Daje czyste, jednolite kolory i pozwala zmienić grafikę przez zdjęcie starej folii. Sprawdza się, gdy sieć często odświeża komunikat albo gdy kaseton ma kolor tła inny niż biel opalu.

Druk UV nanosimy bezpośrednio na plexi na ploterze AGFA o polu 2 × 3 m. Powstaje grafika w jednym materiale z licem, bez klejenia. Wydruk ma kolory zgodne z próbką, a pole 2 × 3 m pozwala zadrukować duże lico w całości, bez łączeń. Przy licach większych niż pole druku grafikę dzielimy na części i łączymy je na kasetonie tak, by łączenie wypadło w mało widocznym miejscu.

Kolor w księdze znaku podajesz w Pantone lub RAL. Ten zapis tłumaczymy na próbkę wydrukowaną na plexi i oglądamy ją podświetloną. Kolor na ekranie i kolor na świecącym opalu to dwie różne rzeczy, więc zatwierdzasz próbkę, nie plik.

Wizualizacja

Korpus: dibond, profil, mocowanie

Korpus kasetonu może powstać z kilku materiałów. Płaskie kasetony z lekką ramą wykonujemy często z dibondu. Płytę frezujemy na CNC do kształtu skrzynki, wygięcie krawędzi robimy po nacięciu rowka. Szczegóły techniki opisujemy w artykule o frezowaniu dibondu, a konkretny typ kasetonu z kompozytu w tekście o kasetonie z dibondu.

Przy większych formatach i cięższych licach korpus robi się z profili. Daje większą sztywność, ale waży więcej i wymaga mocniejszego mocowania. Sposób montażu, czyli kotwy, wysięgnik albo wieszak, ustalamy z rysunku. Zgody na elewacji i sam montaż zostają po stronie zamawiającego lub jego wykonawcy, my dostarczamy rysunek montażowy.

Tył kasetonu trzeba uszczelnić, jeśli wisi na zewnątrz. Woda dostająca się do wnętrza niszczy zasilacz i wypłukuje zabrudzenia na lico. Przewiercenia na przewód zasilający zabezpieczamy przepustem, a kaseton zostawia otwór odwadniający w najniższym punkcie. To drobiazg, ale decyduje o tym, czy kaseton po dwóch sezonach nadal świeci równo.

Zasilanie i dostęp serwisowy

Moduły LED są zasilane z zasilacza ukrytego w skrzynce. Zasilacz dobieramy z zapasem do mocy modułów, bo pracuje wtedy chłodniej i dłużej. Ważne jest miejsce: zasilacz nie powinien stać za środkiem lica, bo jego cień i ciepło widać na opalu.

Dostęp serwisowy projektujemy od początku. Są trzy typowe warianty: wymienne lico, tylna klapa albo moduły na szynie, którą można wyjąć. Wybór zależy od miejsca montażu. Kaseton zawieszony wysoko nad wejściem powinien dać się serwisować od przodu, bez zdejmowania go ze ściany. Kaseton montowany nisko może mieć serwis od tyłu.

Pytanie o serwis zadajemy zamawiającemu na etapie wyceny, bo zmienia konstrukcję. Kaseton, którego nie da się otworzyć na elewacji, to kaseton, który po pierwszej awarii zostaje zdemontowany i wysłany do naprawy.

Test świecenia i kontrola przed wysyłką

Każdy kaseton włączamy przed pakowaniem w zaciemnionej hali. Oglądamy lico z frontu i pod kątem. Szukamy plam, ciemnych pasów przy krawędziach, różnic barwy między sztukami i widocznych punktów diod.

W serii test jest też porównaniem. Kasetony stawiamy obok siebie i patrzymy, czy odcień światła i jasność są jednakowe. Dopiero wtedy sztuki idą do pakowania.

Do dokumentacji serii trafia karta produkcyjna: materiał i grubość lica, barwa LED, zasilacz i sposób mocowania. Jest ona wspólna dla wszystkich partii, więc zamówienie uzupełniające dostaje te same parametry, bez ponownego ustalania.

Seria dla sieci placówek

Kasetony zamawiane dla sieci mają wspólny kształt i grafikę. Różnią się mocowaniem i wymiarem w poszczególnych lokalizacjach. Tabelę lokalizacji przyjmujemy z plikiem, a kasetony pakujemy z etykietą adresu placówki, żeby w centrali nie trzeba było niczego sortować.

Prototyp robimy zawsze przed serią. Akceptujesz konkretną sztukę ze światłem włączonym, a nie wizualizację na ekranie. Dopiero po akceptacji ruszamy z partią. Cały proces opisuje artykuł o reklamie świetlnej dla sieci.

Jak zamówić kaseton świetlny — co przygotować

Żeby wycena była dokładna, potrzebujemy kilku informacji. Im pełniejszy zestaw, tym krótsza droga do prototypu.

• wymiar lica i miejsce montażu (elewacja, wnętrze, wysięgnik),
• plik z grafiką: DXF, AI lub PDF, najlepiej w krzywych,
• kolory marki w Pantone lub RAL,
• liczba sztuk i podział na lokalizacje,
• wymagania serwisowe: z przodu czy z tyłu,
• informacja, czy kaseton ma być jednostronny, czy dwustronny.

O kasetonach dwustronnych piszemy w tekście o semaforach reklamowych. Przewodnik po wszystkich wariantach podświetlenia znajdziesz w artykule o kasetonach podświetlanych. Przegląd całej oferty kasetonów jest w dziale kasetony reklamowe.

Przygotowanie pliku pod lico kasetonu

Plik decyduje o tym, czy lico wyjdzie z maszyny bez poprawek. Do cięcia laserem lub frezowania potrzebujemy konturu w krzywych, bez otwartych ścieżek i bez podwójnych linii nałożonych na siebie. Napisy zamień na krzywe, bo czcionka, której nie mamy w systemie, zostanie podmieniona.

Osobno przygotuj dwie warstwy: kontur do cięcia oraz grafikę do druku lub folii. Gdy kontur i grafika leżą na jednej warstwie, trzeba je rozdzielać ręcznie, a każda taka interwencja to miejsce na pomyłkę. Szczegółową listę wymagań opisuje poradnik o przygotowaniu plików.

Zwróć uwagę na cienkie elementy. Wąski pasek grafiki na licu świeci słabo, bo opal rozprasza światło i zaciera drobne detale. Piktogram o bardzo cienkich liniach w kasetonie wygląda gorzej niż na ekranie. Jeśli logo ma takie elementy, pokażemy to na próbce i zaproponujemy pogrubienie.

Kontrola serii kasetonów świetlnych

Przy serii kontrola nie kończy się na teście świecenia. Przed pakowaniem sprawdzamy kolejno:

1. zgodność wymiaru lica z kartą produkcyjną,
2. stan krawędzi lica po polerowaniu, bo światło uwypukla rysy,
3. szczelność tylnej ściany i przepustu przewodu,
4. mocowanie modułów LED i zasilacza,
5. czystość wnętrza, bo pył i odciski widać po zapaleniu światła,
6. zgodność kolorów grafiki z zatwierdzoną próbką.

Każdy punkt łatwo pominąć przy pojedynczej sztuce i trudno naprawić po montażu na wysokości. Dlatego lista jest częścią procesu, a nie wyborem klienta.

Najczęstsze błędy w kasetonach świetlnych

Kilka błędów powtarza się w projektach, które trafiają do nas z gotowym rysunkiem. Warto znać je przed zamówieniem.

Pierwszy to zbyt płytka skrzynka. Moduły LED stoją blisko lica, więc światło nie ma drogi do rozproszenia i widać każdą diodę. Remedium to głębsza skrzynka albo gęstszy rozstaw modułów, ale oba zmieniają kaseton, więc decyzję trzeba podjąć przed wycięciem lica.

Drugi to zbyt cienka płyta lica przy dużym formacie. Duża płyta o małej grubości faluje pod własnym ciężarem i pod wpływem temperatury, a falowanie widać jako zmianę jasności. Grubość z zakresu GS 2–20 mm dobieramy do wymiaru lica, a nie do ceny arkusza.

Trzeci to brak miejsca na rozszerzalność cieplną. Plexi rozszerza się i kurczy przy zmianach temperatury, więc lico zamocowane na sztywno bez luzu może się wyginać lub pękać przy mocowaniu. Konstrukcja z luzem w otworach mocujących rozwiązuje ten problem.

Czwarty to kolor dobrany na ekranie. Biel opalu świeci inaczej niż biel monitora. Zatwierdzaj próbkę pod światłem LED, a nie plik.

Piąty to zasilacz bez zapasu mocy, który pracuje na granicy i szybko się starzeje. Dobór z zapasem to jedna z decyzji, które wpisujemy do karty produkcyjnej.

Realizujemy też zamówienia dla agencji bez naszego oznaczenia (white label) i podpisujemy NDA przed przesłaniem plików.

Tworzywa i płyty do własnych projektów kupisz w serwisie siostrzanym:

Sieć PLEXIPOL · plexipol.plPłyty plexi na wymiar i w arkuszach↗